Technische Universiteit Delft
Faculteit Werktuigbouwkunde, Maritieme Techniek en Technische Materiaalwetenschappen
Transporttechnologie / Logistieke Techniek



W.F.J. Visser Capaciteitsproblematiek van luchthavens en luchtruim.
Literatuuropdracht/scriptie, Rapport 2000.LT.5336, Transporttechnologie, Logistieke Techniek.


De luchtvaart heeft te maken met een gestage groei. Deze groei veroorzaakt capaciteitsproblemen op luchthavens en in het luchtruim. Vooral pieken in het aantal te verwerken vluchten veroorzaken opstoppingen en vertragingen in het systeem. De capaciteitsproblematiek kan worden onderverdeeld in Air Traffic Flow Management, Ground Traffic Control en Gate Assignment.

Voor luchthavens spelen capaciteit en punctualiteit een grote rol. De prestaties van luchthavens kunnen met verschillende methodes geanalyseerd, gemeten en vergeleken worden. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een aantal indicatoren die bij voorkeur objectief meetbaar zijn. Deze waardes worden geschaald en bij elkaar opgeteld om tot een algemeen beeld van de performance en productiviteit van luchthavens te komen.

In Europa wordt Air Traffic Flow Management sinds kort centraal uitgevoerd. Er wordt hierbij gebruik gemaakt van luchtroutes die tussen luchthavens en bakens in air sectors lopen. De betrokken instanties en luchtvaartmaatschappijen onderhandelen over de verdeling van de luchtroutes, waarna de vluchten ingeroosterd worden. Hierbij wordt gebruik gemaakt van technieken uit de operations research als modellering, voorspellen en simuleren. Voor het modelleren worden stochastische modellen gebruikt die zijn ontwikkeld zijn op basis van deterministische modellen. Met nieuwe technieken wordt geprobeerd de capaciteit van luchtruim en landingsbanen te vergroten.

De capaciteit van taxibanen is beperkt en moeilijk uit te breiden. Daardoor zorgt het grondverkeer vaak voor veel vertragingen in het algehele vliegverkeer. Bij het toewijzen van gates moet dan ook rekening worden gehouden met drukte op de taxibanen. Het grondverkeer op een luchthaven kan als netwerk gemodelleerd worden waarbij de interactie tussen vliegtuigen kan worden meegenomen.

Bij gate assignment spelen operationele en commerciële aspecten een rol. Gate assignment wordt uitgevoerd aan de hand van proceduremodellen. Er wordt gestreefd naar een zo hoog mogelijke gate utilisatiegraad. Dit kan met behulp van optimalisatiemodellen op basis van het evenredig verdelen van de vrije tijden over de gates. Met verschillende algoritmes kunnen deze modellen uitgewerkt worden, waarbij resultaat tegen rekentijd wordt afgewogen.

Voor ATFM, grondverkeer en gate assignment zijn vele simulatiepakketten beschikbaar. Deze zijn ontwikkeld door luchthavens, luchtverkeersleiding organisaties en onafhankelijke commerciŽle bedrijven. De behandelde modellen en simulaties worden gebruikt als hulpmiddel bij het beslissingsproces van de grond- en luchtverkeersbegeleiding.


Rapporten studenten Logistieke Techniek
Gewijzigd: 2000.06.04; logistics@3mE.tudelft.nl , TU Delft / 3mE / TT / LT.